Jaki ogranicznik przepięć B C wybrać do instalacji elektrycznej?

Wybierz ogranicznik przepięć B+C typu 1+2 do rozdzielnicy głównej, o prądzie znamionowym co najmniej 25 kA na biegun, z minimalną wytrzymałością zwarciową 25 kA, dobezpieczony bezpiecznikiem 125 A gG gL, jeśli instalacja jest narażona na wyładowania atmosferyczne i przepięcia komutacyjne [1][2][3][4].

Jaki ogranicznik przepięć B+C wybrać?

Ogranicznik przepięć B+C to urządzenie hybrydowe łączące funkcje typu 1 oraz typu 2, dlatego zapewnia pierwszy i drugi stopień ochrony w jednym aparacie, co jest zalecane w instalacjach narażonych na oddziaływanie wyładowań atmosferycznych i przepięć łączeniowych [1][4]. Przy doborze kieruj się oznaczeniem 1+2 oraz wartościami prądowymi deklarowanymi przez producenta, co w praktyce jest głównym kryterium wyboru wśród instalatorów [2].

Jeżeli nie znasz spodziewanego prądu piorunowego przyjmuje się standardowo 25 kA na biegun, a konstrukcja powinna mieć minimalną wytrzymałość zwarciową 25 kA oraz być dobezpieczona bezpiecznikiem do 125 A gG gL dla ograniczników typu 1 i 1+2 [3]. Właściwy dobór musi uwzględniać parametry instalacji oraz poziom zagrożenia przepięciowego [4].

Czym jest ogranicznik przepięć B+C i jak działa?

Ogranicznik B+C łączy w jednym module funkcje ogranicznika typu 1 klasy B i typu 2 klasy C, dlatego może bezpiecznie przejąć energię po bezpośrednim lub bliskim wyładowaniu oraz ograniczyć pozostałe przepięcia do poziomu bezpiecznego dla urządzeń [1][4]. W pierwszej fazie działa iskiernik, który odprowadza bardzo duże prądy udarowe do 50 kA, a w drugiej fazie warystor MOV redukuje napięcie resztkowe do wartości akceptowalnej dla elektroniki [4].

Efektem sekwencyjnej pracy jest obniżenie poziomu udaru do wartości charakterystycznych dla stopnia drugiego, zwykle poniżej 1,5 kV, co ogranicza ryzyko uszkodzeń sprzętu końcowego [4].

Na czym polega różnica między typem 1 i typem 2?

Ogranicznik typu 1 ma za zadanie przejąć energię związanej z impulsem piorunowym i ograniczyć impuls napięciowy do poziomu poniżej 4 kV w polu rozdziału zasilania [1]. To podstawowy element ochrony w miejscach narażonych na oddziaływanie prądu piorunowego [3].

Ogranicznik typu 2 pełni funkcję drugiego stopnia ochrony i chroni przed nagłymi skokami napięcia komutacyjnego w zakresie około 1 do 1,5 kV, ograniczając napięcie do poziomu bezpiecznego dla odbiorników [1]. Taki podział ról na stopnie ochrony określa też miejsce ich instalacji w strukturze rozdziału energii [3].

Gdzie montować ogranicznik B+C i jak go dobezpieczyć?

Ogranicznik B+C montuje się w rozdzielnicy głównej, co zapewnia pierwszy punkt przechwytywania energii udaru w instalacji i właściwe stopniowanie ochrony w dalszych częściach sieci [2][3]. Kolejne stopnie ochrony realizuje się niżej w strukturze dystrybucji energii z wykorzystaniem elementów klasy C, jeśli projekt tego wymaga [3].

Do dobezpieczenia ograniczników typu 1 i typu 1+2 stosuje się bezpieczniki o maksymalnym prądzie znamionowym 125 A gG gL, pamiętając o zachowaniu wymaganej selektywności i granicznych parametrach zwarciowych instalacji [3]. W przypadku braku danych o prądzie piorunowym przyjmuje się 25 kA na biegun, a wytrzymałość zwarciowa urządzenia nie powinna być mniejsza niż 25 kA [3].

Jak dobrać parametry ogranicznika B+C do instalacji?

Dobór musi odpowiadać parametrom sieci i charakterystyce zagrożeń. Należy uwzględnić układ sieciowy instalacji, na przykład TN C, oraz wymagania odbiorników, aby dobrać właściwe wartości prądowe i poziom ochrony ogranicznika przepięć B+C [1]. Gdy nie ma danych o spodziewanym prądzie piorunowym przyjmij wartość 25 kA na biegun i poziom ochrony właściwy dla klasy 1+2 [3].

W praktyce instalatorzy kierują się oznaczeniem kombinowanym B+C i deklarowanym prądem znamionowym ogranicznika, co upraszcza proces wyboru i pozwala dopasować zabezpieczenie do klasy ryzyka [2][4]. Wątki dyskusyjne branży potwierdzają, że pytanie o właściwy ogranicznik często dotyczy właśnie wyboru hybrydy 1+2 oraz jej parametrów prądowych [5].

Dlaczego kombinowany typ 1+2 zapewnia poziom ochrony 1,5 kV?

Urządzenia typu 1+2 osiągają napięciowy poziom ochrony rzędu 1,5 kV, ponieważ po zgaszeniu łuku przez iskiernik pozostałe przepięcie jest redukowane przez warystor do poziomu właściwego dla stopnia drugiego [3][4]. Taki zintegrowany przebieg działania skraca czas oddziaływania przepięcia i obniża energię docierającą do obwodów końcowych [4].

W rezultacie hybryda ogranicznik przepięć B+C spełnia rolę pierwszej bariery dla prądu piorunowego oraz precyzyjnego ogranicznika napięcia resztkowego, co uzasadnia jej zastosowanie w instalacjach narażonych na wyładowania [1][4].

Ile wynoszą prądy i przebiegi testowe dla SPD typu 1 i 2?

Dla typu 1 przyjmuje się impuls testowy 10 350 µs o prądzie Iimp 25 kA, który odzwierciedla energetyczny charakter prądu piorunowego [8]. Dla typu 2 stosuje się impuls 8 20 µs o prądzie Imax 40 kA, reprezentujący przepięcia komutacyjne o krótszym czasie trwania [8].

W zintegrowanych rozwiązaniach B+C iskiernik może odprowadzić prądy udarowe do 50 kA, a kompletne urządzenie utrzymuje niski poziom ochrony napięciowej, zazwyczaj poniżej 1,5 kV dla odcinka warystorowego [4]. W każdym przypadku aparat musi spełnić wymóg minimalnej wytrzymałości zwarciowej 25 kA wynikający z warunków zwarciowych w miejscu instalacji [3].

Kiedy ogranicznik B+C jest konieczny?

Ogranicznik B+C jest rekomendowany w instalacjach bezpośrednio narażonych na oddziaływania atmosferyczne, ponieważ łączy ochronę przed prądem piorunowym i przepięciami łączeniowymi w jednym stopniu [1][4]. Umieszczenie go w rozdzielnicy głównej pozwala zbudować skuteczne stopniowanie ochrony z dalszymi stopniami klasy C w podrozdzielnicach, jeśli wymagają tego warunki eksploatacyjne [2][3].

Decyzję o konieczności i parametrach powinien podjąć projektant na podstawie parametrów sieci i analizy ryzyka przepięciowego dla danego obiektu, aby zapewnić zgodność doboru z uwarunkowaniami technicznymi [1][4].

Co z projektem i odpowiedzialnością wykonawczą?

Projekt instalacji z uwzględnieniem każdego ogranicznika przepięć B+C powinien przygotować wykwalifikowany elektryk, który dobierze układ ochrony do rodzaju sieci oraz określi właściwe parametry i dobezpieczenia [1]. Dodatkowo należy pamiętać, że budowa ograniczników przepięć powinna bazować na iskiernikach oraz spełniać wymogi minimalnej wytrzymałości zwarciowej 25 kA i właściwego dobezpieczenia 125 A gG gL dla typu 1 i 1+2 [3].

Podsumowanie wyboru ogranicznika B+C

Wybierając ogranicznik przepięć B+C zwróć uwagę na oznaczenie 1+2, deklarowane prądy udarowe i znamionowe, poziom ochrony napięciowej oraz wymaganą lokalizację montażu w rozdzielnicy głównej [2][4]. Jeżeli nie znasz prądu piorunowego przyjmij 25 kA na biegun, zastosuj dobezpieczenie 125 A gG gL i weryfikuj wytrzymałość zwarciową 25 kA, co odpowiada praktyce doboru i wymaganiom dla urządzeń klasy 1 i 1+2 [2][3]. Połączenie funkcji typu 1 i typu 2 w hybrydzie pozwala osiągnąć poziom ochrony około 1,5 kV i skuteczne ograniczenie skutków udarów do 50 kA, co jest kluczowe przy realnym zagrożeniu wyładowaniami [3][4].

Źródła:

• [1] https://onninen.pl/artykul/jak-wybrac-odpowiedni-ogranicznik-przepiec
• [2] https://www.napiecie.salama.pl/jak-dobrac-i-zamontowac-ogranicznik-przepiec-zasilanie/
• [3] https://www.fachowyelektryk.pl/technologie/aparatura-modulowa/2167-dobor-ogranicznikow-przepiec.html
• [4] https://www.twojaelektra.pl/ograniczniki-przepiec-klasy-b-c-czym-sa-i-jak-dzialaja,24,45
• [5] https://laczynasnapiecie.pl/pytanie/jaki-ogranicznik
• [8] https://rst.pl/ograniczniki-typu-i-ograniczniki-kombinowane-klasyfikacja-urzadzen/