Jakie są sygnały dźwiękowe stosowane na drogach?

Jakie są sygnały dźwiękowe stosowane na drogach?

Sygnały dźwiękowe oraz sygnały wibracyjne są istotnym elementem systemu znaków i sygnałów drogowych. Stanowią one kluczowe narzędzie podnoszące bezpieczeństwo w ruchu drogowym, zwłaszcza dla osób z niepełnosprawnościami wzroku i słuchu, pełniąc funkcję ostrzegawczą oraz informacyjną na przejściach dla pieszych i przejazdach kolejowych [1][4][5].

Podstawowe definicje sygnałów dźwiękowych i wibracyjnych

Sygnały dźwiękowe na drogach obejmują różnego rodzaju brzęczyki, buczki, dzwony oraz komunikaty słowne. Do sygnałów wibracyjnych zaliczają się natomiast odczuwalne drgania generowane przez dedykowane urządzenia zamontowane na sygnalizatorach. Ich przeznaczenie to wsparcie osób z ograniczoną percepcją wzrokową lub słuchową, umożliwiające bezpieczne i samodzielne poruszanie się po przejściach oraz innych newralgicznych punktach infrastruktury ulicznej [1][5].

Sygnały akustyczne na przejściach dla pieszych uzupełniają sygnalizację świetlną. Są one bezpośrednio regulowane przepisami krajowymi, wpisując się w szerszy kontekst prawa drogowego [4].

Główne typy i zastosowania sygnałów dźwiękowych

W polskim systemie bezpieczeństwa drogowego sygnały dźwiękowe i wibracyjne znajdują zastosowanie przede wszystkim na przejściach dla pieszych wyposażonych w sygnalizację świetlną oraz na przejazdach kolejowych [1][5].

Kluczowe rodzaje emisji dźwięku to:

• dzwony ostrzegające przed nadjeżdżającym pociągiem lub zamykaniem zapór na przejazdach kolejowych
• brzęczyki, buczki oraz komunikaty słowne informujące o pojawieniu się zielonego światła na przejściach dla pieszych
• sygnały wibracyjne stosowane w urządzeniach sygnalizacyjnych z myślą o osobach ze znacznym ubytkiem słuchu i wzroku

Wszystkie wymienione elementy stanowią komplementarną część wyposażenia bezpieczeństwa drogowego [1][5].

Normy techniczne i wymagania prawne dotyczące sygnałów

Sygnały dźwiękowe stosowane w ruchu drogowym podlegają ścisłym regulacjom, zapewniającym ujednolicenie parametrów akustycznych oraz funkcjonalnych. Każdy typ sygnału musi spełniać określone wymagania dotyczące częstotliwości, głośności oraz relacji do poziomu hałasu tła [2][3].

Współcześnie przyjęte normy wymagają stosowania następujących parametrów:

• Częstotliwość sygnału: 880 Hz dla przejść przez jezdnię, 550 Hz dla przypadków specjalnych (np. obecność wysp dzielących), 1580 Hz na torowiskach tramwajowych; ogólny zakres od 300 do 3000 Hz dla sygnałów bezpieczeństwa
• Głośność sygnału: w zakresie od 50 do 90 dB(A), z wymogiem przekroczenia hałasu tła przynajmniej o 20 dB; sygnał nie może być podwyższany szybciej niż 30 dB w ciągu 0,5 sekundy

Wszystkie powyższe standardy mają na celu zapewnienie wyraźnej słyszalności sygnału nawet w warunkach zwiększonego hałasu ulicznego oraz umożliwienie rozróżniania poszczególnych typów przejść drogowych [2][3].

Mechanizmy działania sygnałów dźwiękowych i wibracyjnych

Aktywacja sygnałów dźwiękowych i wibracyjnych odbywa się w pełni automatycznie w wyniku określonego zdarzenia, na przykład zapalenia się zielonego światła na przejściu dla pieszych lub w momencie zbliżania się pociągu do przejazdu [1][5].

W przypadku sygnałów bezpieczeństwa stosuje się strukturę harmoniczną sygnału (z przewagą harmonicznych nieparzystych), co pozwala na łatwe odróżnienie sygnałów drogowych od innych dźwięków miejskich. Sygnały o charakterze pulsacyjnym generowane są z częstotliwością od 0,2 do 5 Hz, co dodatkowo zwiększa ich rozpoznawalność oraz efektywność oddziaływania na uczestników ruchu drogowego [2][3].

Urządzenia emitujące sygnały wyposażone są w elektroniczną regulację głośności, która dostosowuje natężenie dźwięku do rzeczywistego poziomu hałasu otoczenia. Rozwiązania uwzględniają potrzeby osób noszących ochronniki słuchu i wymagają zapewnienia optymalnej energii dźwięku powyżej częstotliwości 1500 Hz [2][3].

Trendy w ujednolicaniu sygnałów dźwiękowych

Aktualne kierunki rozwoju sygnalizacji akustycznej na polskich drogach obejmują jej postępującą ujednolicenie i standaryzację. Dzięki wdrażanym normom prawnym każda nowoczesna sygnalizacja na przejściu czy przejeździe musi charakteryzować się jednolitymi częstotliwościami oraz ustalonymi poziomami głośności. Ujednolicenie to podnosi jednoznaczność odbioru sygnałów przez wszystkich użytkowników dróg, a zwłaszcza przez osoby z niepełnosprawnościami [2].

Proces ten wpisuje się w szeroką strategię poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez tworzenie przewidywalnych oraz łatwych do interpretacji zasad prowadzenia ruchu pieszych i kierowców w przestrzeni publicznej [4].

Znaczenie sygnałów dźwiękowych w codziennej praktyce

Obecność sygnałów dźwiękowych oraz wibracyjnych na drogach realnie zwiększa bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu, a szczególnie osób z upośledzeniem wzroku i słuchu. Odpowiednio dobrane parametry techniczne i zastosowane mechanizmy sprawiają, że system sygnalizacji pozostaje nie tylko skuteczny, lecz również szeroko dostępny i przyjazny dla użytkowników [1][2][5].

Całościowe podejście do normowania i rozwoju tych systemów przekłada się na społeczne zaufanie do infrastruktury drogowej oraz ograniczenie liczby zdarzeń niepożądanych w ruchu ulicznym [2][4].

Źródła:

• [1] https://prawko.pl/znaki-drogowe/synaly-dzwiekowe-lub-wibracyjne-wysylane-przez-urzadzenia-umieszczone-na-drodze/
• [2] http://www.klucz.org.pl/Glos/Glos26.php
• [3] https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/mobi?_nfpb=true&_pageLabel=P42601713191498050635882&html_tresc_root_id=300007675&html_tresc_id=300007676&html_klucz=300007675&html_klucz_spis=
• [4] https://www.gov.pl/web/infrastruktura/znaki-i-sygnaly-drogowe
• [5] https://lexlege.pl/znaki-dr/rozdzial-7-sygnaly-dzwiekowe-lub-wibracyjne-wysylane-przez-urzadzenia-umieszczone-na-drodze/14207/