Jak zapewnić bezpieczeństwo w szkole na co dzień?

Bezpieczeństwo w szkole jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnej edukacji, a odpowiednie przygotowanie uczniów do sytuacji kryzysowych staje się rzeczywistą potrzebą. Nowe podejście do nauczania bezpieczeństwa uwzględnia zarówno rozwój kompetencji praktycznych, jak i kształtowanie postaw odpowiedzialności cyfrowej. Poznaj najważniejsze mechanizmy i działania, które skutecznie wspierają bezpieczeństwo każdego dnia.

Najnowsze zmiany w edukacji dla bezpieczeństwa

Od września 2026 roku wszystkie szkoły podstawowe rozpoczną wdrażanie nowej podstawy programowej, wprowadzając edukację dla bezpieczeństwa już od klas 1 i 4. Proces ten obejmie kolejne roczniki aż do pełnego wdrożenia w 2031 roku. Zmiany te nie zwiększają liczby godzin lekcyjnych, a nacisk zostaje położony na praktyczne umiejętności: rozpoznawanie komunikatów alarmowych, obsługę alertów RCB oraz rozwijanie zdolności weryfikowania informacji z wiarygodnych źródeł. Reforma obejmuje również wprowadzenie szkolenia wojskowego od klasy 5. oraz specjalistycznych szkoleń taktycznych, przeciwpożarowych, inżynieryjnych i medycznych dla uczniów starszych klas[1][2][3].

Ocena kształtująca i projekty zamiast sprawdzianów

Nowe podejście do oceniania oznacza rezygnację z tradycyjnych ocen liczbowych na rzecz oceny opisowej i kształtującej. Priorytetem staje się feedback wspierający rozwój ucznia, co umożliwia szybsze wyłapywanie mocnych i słabych stron w procesie uczenia się. Najbardziej efektywne są mikro-diagnozy, takie jak quizy i exit tickets, które pozwalają nauczycielowi ocenić zrozumienie materiału w trakcie lekcji. Ważną rolę odgrywają również projekty zespołowe oraz zadania interdyscyplinarne, sprzyjające współpracy i praktycznemu wykorzystaniu wiedzy. Reforma likwiduje ocenianie z zachowania, kładąc nacisk na opisy i konstruktywną informację zwrotną[2][4].

Cyberbezpieczeństwo i etyka cyfrowa w codziennym życiu szkolnym

Coraz istotniejsze stają się treści związane z cyberbezpieczeństwem i odpowiedzialnym korzystaniem z technologii. Program nauczania rozwijany jest o elementy rozpoznawania cyberzagrożeń, ochronę danych, praktyczne aspekty etyki cyfrowej oraz odporność na manipulacje i dezinformację. Już od klasy 5. uczniowie nabywają umiejętności, które pozwalają im działać świadomie w przestrzeni cyfrowej. Reforma wspiera równolegle rozwój nowych zawodów, takich jak technik cyberbezpieczeństwa, umożliwiając specjalizację w tej dziedzinie od 2026 roku[3][4][5].

Szybkie reagowanie na zagrożenia i rozwijanie odporności

Szkoła staje się miejscem praktycznego przygotowania do sytuacji kryzysowych – nie przez wydłużenie czasu nauki, lecz poprzez efektywne wykorzystanie istniejących godzin. Kluczowym elementem jest rozpoznawanie sygnałów zagrożenia, umiejętność udzielania pierwszej pomocy oraz znajomość procedur ewakuacyjnych. Wdrażane są także zajęcia sensoryczne, które wspomagają rozwój odporności psychicznej uczniów i umożliwiają lepszą adaptację do nowych, trudnych sytuacji[1][3][4].

Kompleksowe wsparcie nauczyciela i interdyscyplinarność

Nauczyciel pełni obecnie rolę projektanta zadań, dbającego o interdyscyplinarność i praktyczność nauczania. Dzięki nowym narzędziom i podejściu do oceny, nauczyciele są lepiej przygotowani do szybkiego reagowania na potrzeby uczniów i wspierania ich rozwoju w realnym świecie zmian oraz zagrożeń. Reforma wzmacnia systemowe wsparcie dla kadry szkoły, m.in. poprzez zmiany w prawie oświatowym oraz wprowadzenie nowych ścieżek rozwoju zawodowego w sektorze bezpieczeństwa[2][4][7].

Podsumowanie

Bezpieczeństwo w szkole wymaga spójności działań dydaktycznych, wychowawczych i organizacyjnych. Kluczową rolę odgrywają praktyczne umiejętności, rozwój cyberkompetencji, kształtowanie odporności na zagrożenia oraz indywidualne podejście do ucznia. Skuteczność tych działań wzmacnia ocena kształtująca, projekty zespołowe i interdyscyplinarność, a także zaangażowana kadra nauczycielska. Nowoczesna edukacja dla bezpieczeństwa pozwala stworzyć szkołę dobrze przygotowaną na codzienne wyzwania i niespodziewane kryzysy.

Źródła:

• [1] https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/ministra-chce-zmian-w-edukacji-dla-bezpieczenstwa-zyjemy-w-trudnych-czasach/232ww5e
• [2] https://www.wkawiarence.pl/szykuja-sie-duze-zmiany-w-szkolnictwie-juz-od-2026-roku/
• [3] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Nowacka-Nie-mozemy-czekac-kilku-lat-Musimy-przygotowac-dzieci-na-kryzys-9013149.html
• [4] https://smart-sens.org/2025/12/31/najnowsze-trendy-w-edukacji-2026-jak-skutecznie-uczyc-badania-praktyka/
• [5] https://krakow.tvp.pl/90736939/nowe-zawody-w-szkolach-branzowych-i-technikach-cyberbezpieczenstwo-hitem
• [7] https://www.portaloswiatowy.pl/top-tematy/7-zmian-w-prawie-oswiatowym-2026-co-musza-wiedziec-dyrektorzy-i-kadry-szkol-27169.html