Czy tablice rejestracyjne podlegają RODO? To pytanie regularnie wywołuje spory zarówno wśród prawników, jak i użytkowników dróg. W polskich realiach odpowiedź zależy od interpretacji przyjętej przez różne instytucje. Sądy administracyjne uznają, że tablice rejestracyjne nie stanowią danych osobowych w rozumieniu RODO, jednak Prezes UODO oraz część europejskich organów twierdzi inaczej [1][3][4][5][9][10]. Poniżej przedstawione zostaną kluczowe fakty, stanowiska i aktualne tendencje w tej sprawie.
Definicja danych osobowych według RODO i polskiego prawa
Według art. 4 pkt 1 RODO dane osobowe to wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Obejmuje to m.in. imię, PESEL czy adres IP, które umożliwiają identyfikację osoby – bezpośrednio lub pośrednio [2][6][9]. Kluczową kwestią jest więc ustalenie, czy numer rejestracyjny pojazdu spełnia ten warunek.
W polskim orzecznictwie sądowym utrwaliła się linia, wedle której tablice rejestracyjne identyfikują pojazd, a nie osobę. Ustalono, że bez dostępu do specjalistycznych baz danych takich jak CEPiK, numer rejestracyjny nie pozwala jednoznacznie ustalić właściciela pojazdu [1][2][3][4][5][6][9].
Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że tablice rejestracyjne nie są danymi osobowymi w rozumieniu RODO. W wyrokach III OSK 1522/21 oraz III OSK 1466/21 stwierdzono wprost, że identyfikacja właściciela pojazdu na podstawie tablicy jest niemożliwa dla ogółu społeczeństwa – numer ten identyfikuje sam pojazd, a nie konkretną osobę [3][9]. Tym samym publikacja zdjęć z widocznymi tablicami nie narusza przepisów o ochronie danych osobowych, a prywatne osoby nie mają obowiązku ich zasłaniania [1][6].
Wyroki NSA bazują na założeniu ograniczonego dostępu do CEPiK, czyli Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, do której uprawnienia mają tylko organy państwowe, takie jak policja czy prokuratura [1][2]. Bez dostępu do tej bazy tablica rejestracyjna jest wyłącznie informacją o pojeździe, a nie o właścicielu.
Stanowisko Prezesa UODO oraz europejskich organów
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych traktuje numer rejestracyjny pojazdu jako pośrednie dane osobowe. Wskazuje, że choć sam numer nie identyfikuje wprost osoby, w połączeniu z dodatkowymi informacjami – zwłaszcza poprzez dostęp do CEPiK – pozwala na jej łatwe zidentyfikowanie [3][4][5][7][8].
Podejście UODO opiera się na zbliżeniu numeru rejestracyjnego do takich danych jak PESEL czy adres IP, które w odpowiednim kontekście pozwalają ustalić tożsamość właściciela [1][2][5][6]. Stanowisko to podziela Europejska Rada Ochrony Danych, wskazując w swoich wytycznych, że samochód oznaczony numerem rejestracyjnym może być przykładem przetwarzania danych osobowych [10].
W praktyce UODO zaleca ostrożność, zwłaszcza w przypadkach publikowania numerów tablic rejestracyjnych w kontekstach, które mogą prowadzić do dyskryminacji czy stygmatyzacji [7][8]. Jednak jak dotąd brak jest konkretnych danych o realnych karach lub konsekwencjach za publikację numerów rejestracyjnych na zdjęciach.
Kluczowe różnice i aktualne trendy
Rozbieżność interpretacyjna utrzymuje się pomiędzy NSA a UODO oraz organami unijnymi. Polska praktyka sądowa jest przeciwna uznawaniu tablic za dane osobowe [1][3][9]. Z drugiej strony, UODO i Europejska Rada Ochrony Danych uważają, że numery rejestracyjne – ze względu na potencjalną możliwość pośredniej identyfikacji – powinny podlegać ochronie przewidzianej przez RODO [10].
Kwestia ta przekłada się na praktykę codzienną. W Polsce nie ma obowiązku anonimizowania tablic rejestracyjnych na zdjęciach, a publikacja takich fotografii nie powoduje naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych [1][6]. Niemniej niektóre media i podmioty administracyjne stosują zasłanianie numerów rejestracyjnych z ostrożności, przewidując ewentualne zmiany przepisów i unikając potencjalnych sporów [1][3][10].
Mechanizmy identyfikacji i zakres ochrony
Sam numer rejestracyjny nie jest uznawany za dane wrażliwe. Identyfikacja osoby – właściciela pojazdu – przy użyciu tablicy jest możliwa wyłącznie poprzez połączenie jej danych z informacjami zawartymi w CEPiK [1][2][4]. Ta baza pozostaje poza zasięgiem przeciętnych obywateli i jest dostępna jedynie dla uprawnionych organów państwowych.
Mimo to, zarówno UODO, jak i europejskie organy, widzą ryzyko naruszenia prywatności w sytuacjach, gdzie numer rejestracyjny pojawia się w kontekstach mogących prowadzić do negatywnych skutków społecznych, takich jak strefy płatnego parkowania czy rejestracja pojazdów w miejscach niedozwolonych [7][10]. Fakty są jednak takie, że aktualnie przepisy nie przewidują obowiązku zasłaniania tablic, a organy nadzorcze nie nakładają sankcji za ich publikację na zdjęciach.
Praktyka i podsumowanie
Publikacja zdjęć pojazdów z widocznymi tablicami rejestracyjnymi nie narusza przepisów RODO w Polsce – nie istnieje wymóg ich anonimizowania. NSA jednoznacznie wskazuje, że są to dane dotyczące pojazdu, a nie osoby, o ile nie zostaną zestawione z informacjami z CEPiK [1][3][6][9].
Sprzeczność pomiędzy Prezesem UODO a sądami pozostaje nierozstrzygnięta. Pomimo braku jednoznacznych statystyk dotyczących postępowań czy kar związanych z publikacją tablic, aktualne przepisy i wyroki sądowe nie nakazują ich ukrywania w przestrzeni publicznej [1][3][7][9].
Podsumowując, na gruncie polskiego prawa tablice rejestracyjne nie są danymi osobowymi – są nimi jedynie według stanowiska UODO oraz europejskiego nadzorcy. W praktyce oznacza to brak obowiązku zasłaniania tablic na zdjęciach, choć z ostrożności niektóre podmioty to robią. Brak jest obecnie inicjatyw legislacyjnych mogących zmienić ten stan rzeczy [1][3][10].
Źródła:
- https://powszechnasamoobrona.pl/czy-trzeba-zaslaniac-tablice-rejestracyjne-na-zdjeciach/
- https://swiatmotoryzacji.pl/zaslanianie-tablic-w-swietle-rodo-numery-rejestracyjne-pojazdow-a-ochrona-danych-osobowych/
- https://gdpr.pl/tablice-rejestracyjne-to-nie-dane-osobowe
- https://kancelaria-szip.pl/strefa-wiedzy/artykul/numer-rejestracyjny-a-dane-osobowe-rozbiezne-stanowiska-nsa-i-puodo/
- https://rkrodo.pl/kiedy-numer-rejestracyjny-pojazdu-to-dana-osobowa/
- https://lexdigital.pl/czy-tablice-rejestracyjne-to-dane-osobowe
- https://moto.rp.pl/tu-i-teraz/art18367171-tablice-rejestracyjne-samochodu-to-dane-osobowe
- https://uodo.gov.pl/pl/file/4248
- https://serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia/artykuly/8588867,numer-rejestracyjny-tablica-pojazd-dane-osobowe-nsa-prywatnosc.html
- https://odo24.pl/blog-post.rozpoznawanie-tablic-rejestracyjnych-na-parkingach
PowszechnaSamoobrona.pl to wiodący portal edukacyjny o szeroko pojętym bezpieczeństwie. Nasz zespół ekspertów dostarcza sprawdzoną wiedzę z zakresu bezpieczeństwa osobistego, systemów zabezpieczeń, cyberbezpieczeństwa, survivalu oraz zdrowia i sprawności. Kierujemy się zasadą „Chroń siebie. Chroń bliskich. Działaj świadomie.” dostarczając praktyczne rozwiązania i rzetelne informacje dla świadomych odbiorców.